Ngành công nghiệp logistics và cảng biển đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ sang sử dụng năng lượng sạch và giảm thiểu tác động đến môi trường. Trong bối cảnh đó, xe đầu kéo điện nội bộ cảng (Electric Terminal Tractor) nổi lên như một giải pháp tối ưu, thay thế cho các dòng xe đầu kéo chạy bằng nhiên liệu diesel truyền thống. Xe đầu kéo điện nội bộ cảng được thiết kế để kéo rơ-moóc chở container hoặc hàng hóa trong phạm vi hẹp, chủ yếu tại các cảng biển, ICD, trung tâm logistics, và kho bãi.

So sánh Xe đầu kéo điện nội bộ cảng với Xe đầu kéo thông thường
Một số sự khác biệt giữa Xe đầu kéo điện nội bộ cảng so với xe đầu kéo thông thường:
- Mục đích sử dụng: Xe đầu kéo điện nội bộ cảng được thiết kế cho hoạt động ngắn hạn trong phạm vi cảng, di chuyển container giữa các điểm trong cảng, trong khi xe đầu kéo thông thường dùng cho vận chuyển đường dài, từ thành phố này sang thành phố khác.
- Thiết kế: Xe đầu kéo điện nội bộ cảng có cabin nhỏ hơn cabin lệch chỉ có 1 ghế cho tài xế, tập trung vào tính cơ động và dễ điều khiển trong không gian hẹp, linh hoạt trong vận hành
- Nhiên liệu: Nhiên liệu điện, không phát thải, phù hợp với mục tiêu giảm phát thải tại cảng, đáp ứng tiêu chí cảng xanh, trong khi xe đầu kéo thông thường chủ yếu chạy bằng diesel.
| Xe đầu kéo điện nội bộ cảng | Xe đầu kéo thông thường | |
| Mục đích | Hoạt động ngắn hạn trong cảng | Vận chuyển đường dài |
| Thiết kế cabin | Nhỏ, tập trung vào cơ động | Lớn, có khu vực nghỉ ngơi |
| Nguồn năng lượng | Điện, không phát thải | Chủ yếu diesel, có thể điện/hybrid |
| Hoạt động | Theo ca, thời gian ngắn | Hành trình dài, nhiều ngày |
Xu hướng phát triển xe đầu kéo điện nội bộ cảng ở châu Âu
Thị trường Xe đầu kéo điện nội bộ cảng tại châu Âu
Thị trường xe đầu kéo điện nội bộ cảng tại châu Âu đang chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể. Một ví dụ điển hình là dự án của APM Terminals Maasvlakte II (MVII) ở Rotterdam, với kế hoạch đưa vào hoạt động 30 xe đầu kéo tự động chạy điện (ATT) vào năm 2027. Đây là dự án triển khai xe đầu kéo điện nội bộ cảng quy mô lớn đầu tiên tại châu Âu, thể hiện mức độ quan tâm ngày càng cao đối với loại thiết bị này.
Nhiều cảng biển lớn khác ở châu Âu như Hamburg và Antwerp, đang tích cực đầu tư vào hạ tầng và các phương tiện vận tải sử dụng năng lượng điện. Sự phát triển mạnh mẽ của thị trường này xuất phát từ những yếu tố thúc đẩy quan trọng về chính sách của các quốc gia, các quy định bảo vệ môi trường ngày càng nghiêm ngặt và những lợi ích kinh tế mà xe đầu kéo điện nội bộ cảng mang lại.
Ảnh hưởng đến Việt Nam
Xu hướng phát triển xe đầu kéo điện nội bộ cảng tại châu Âu được dự báo sẽ có những ảnh hưởng đáng kể đến Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực logistics và cảng biển.
Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu hàng hóa lớn sang thị trường châu Âu. Các tuyến vận tải từ Việt Nam đến châu Âu có khả năng sẽ ưu tiên lựa chọn những cảng có hoạt động bền vững hơn, điều này có nghĩa là việc đầu tư vào xe đầu kéo điện nội bộ cảng có thể giúp cảng Việt Nam thu hút thêm các tuyến vận tải quan trọng. Hơn nữa, áp lực từ các quy định quốc tế như Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của EU, dù ban đầu tập trung vào khí thải trong sản xuất, có thể mở rộng sang việc giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng, bao gồm cả hoạt động tại cảng biển.
Nếu cảng Việt Nam vẫn tiếp tục sử dụng phương tiện diesel thay vì xe đầu kéo điện nội bộ cảng, điều này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu. Đồng thời, xu hướng này cũng mở ra cơ hội cho Việt Nam trong việc chuyển giao công nghệ. Các công ty châu Âu hoàn toàn có thể đầu tư hoặc chuyển giao công nghệ xe đầu kéo điện nội bộ cảng cho Việt Nam, đặc biệt khi Việt Nam đã có những cam kết mạnh mẽ về giảm phát thải theo Thỏa thuận Paris và chiến lược phát triển bền vững quốc gia.